Wady zgryzu to problem, który dotyczy znacznej części społeczeństwa. Szacuje się, że tyłozgryz, może występować u blisko 1/4 dzieci i młodzieży na świecie*. Jest to również jedna z najczęściej diagnozowanych nieprawidłowości ortodontycznych w Polsce (około połowa wszystkich wykrywanych wad zgryzu**).
Zasanawiasz się, jaki aparat na tyłozgryz będzie odpowiedni i czy korekta tej wady jest możliwa również w wieku dorosłym? W tym tekście odpowiadamy na te pytania.
Jak wygląda tyłozgryz?
Tyłozgryz to wada zgryzu, w której dolny łuk zębowy jest cofnięty względem łuku górnego. W profilu twarzy objawia się to skróceniem dolnego odcinka twarzy oraz głębszą bruzdą wargowo-bródkową.
Aby precyzyjnie odpowiedzieć na pytanie, co to jest tyłozgryz, należy wskazać na zaburzenie relacji między górnymi a dolnymi zębami. W warunkach prawidłowych zęby górne lekko zachodzą na dolne. W przypadku tyłozgryzu ta odległość jest nadmiernie zwiększona. Wizualnie może to wyglądać w następujący sposób:
- Dolna warga i broda sprawiają wrażenie wycofanych.
- Zęby przednie górne mogą być wychylone do przodu (tzw. protruzja) lub przechylone do wewnątrz,
- Profil twarzy ma specyficzne proporcje, co bywa określane mianem „profilu ptasiego”.
Warto zaznaczyć, że tyłozgryz może mieć różny stopień nasilenia – od lekkich przesunięć zębowych po zaawansowane wady.
Cofnięta żuchwa – przyczyny, które wpływają na zgryz
Powstanie tyłozgryzu może być uwarunkowane wieloma czynnikami, które oddziałują na organizm już od najmłodszych lat.
Do najczęstszych przyczyn zalicza się:
- Czynniki genetyczne – budowa szczęki i żuchwy jest w dużej mierze dziedziczna.
- Szkodliwe nawyki z dzieciństwa – długotrwałe ssanie kciuka, używanie nieodpowiednich smoczków lub wtłaczanie języka między zęby mogą wpływać na nieprawidłowy rozwój zgryzu.
- Problemy z oddychaniem – przewlekła niedrożność nosa i oddychanie przez usta wymuszają niskie ułożenie języka i niedostateczną stymulację wzrostu żuchwy.
Jak leczyć tyłozgryz?
Zastanawiasz się, jak skorygować cofniętą żuchwę i kiedy jest na to najlepszy moment? Odpowiedź specjalistów jest zazwyczaj spójna: im wcześniej wada zostanie wykryta, tym więcej opcji leczenia może być dostępnych. Leczenie ortodontyczne dzieci i młodzieży, ze względu na trwający proces wzrostu kości, korekta może przebiegać sprawniej. U dorosłych leczenie również jest możliwe, choć wymaga precyzyjnego planowania.
W przypadku wady takiej jak tyłozgryz, aparat ortodontyczny najczęściej okazuje się niezbędny, aby przywrócić właściwe relacje między szczęką a żuchwą.
Leczenie z jego pomocą ma na celu:
- Ustawienie zębów w prawidłowych relacjach.
- Poprawę funkcjonalności zgryzu.
- Ułatwienie prawidłowej wymowy.
- Poprawę estetyki profilu twarzy.
Wybór metody zależy od stopnia zaawansowania wady oraz indywidualnych uwarunkowań. W Centrum Nowoczesnej Ortodoncji Cheese diagnostyka opiera się na nowoczesnych metodach, takich jak skanowanie 3D, co pozwala na stworzenie dokładnego planu działania przed założeniem aparatu.
Invisalign® a cofnięta żuchwa
Nowoczesna ortodoncja oferuje rozwiązania, które mogą być alternatywą dla tradycyjnych metod. Należą do nich przezroczyste, zdejmowane nakładki prostujące zęby Invisalign®, dzięki którym nawet w przypadku wady takiej jak tyłozgryz, aparat może pozostawać niemal niewidoczny.
Invisalign® a tyłozgryz – jak to działa?
System Invisalign® wykorzystuje precyzyjnie skierowane i obliczone siły, aby stopniowo przesuwać zęby do pożądanej pozycji. Zastosowanie nakładek może być komfortową opcją, ponieważ są one gładkie i elastyczne, co minimalizuje ryzyko podrażnień śluzówki, a ponadto można je zdejmować do jedzenia i higieny, znacznie ułatwiając codzienne funkcjonowanie pacjentów.
Należy pamiętać, że każda wada jest inna, a o możliwości zastosowania konkretnej metody decyduje lekarz po przeprowadzeniu szczegółowej diagnostyki.
*De Ridder L, Aleksieva A, Willems G, Declerck D, Cadenas de Llano-Pérula M. Prevalence of Orthodontic Malocclusions in Healthy Children and Adolescents: A Systematic Review. Int J Environ Res Public Health. 2022 Jun 17;19(12):7446. doi: 10.3390/ijerph19127446. PMID: 35742703; PMCID: PMC9223594, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35742703/
**Wpływ wad zgryzu na zdrowie ogólne. Wielowymiarowa analiza problemu, Filipowicz G., Grelewska J., Kowalczuk K., Jakubczyk M., Niewada M., HealthQuest, Warszawa, 2022.