Zgryz otwarty – czym jest i jak go leczyć?

Zgryz otwarty to jedna z najczęściej diagnozowanych wad zgryzu, która polega na braku kontaktu między zębami górnymi i dolnymi, co tworzy charakterystyczną „dziurę” w uśmiechu. Taki stan powoduje u pacjentów liczne problemy z gryzieniem, gdyż siekacze nie stykają się ze sobą, uniemożliwiając sprawne odgryzanie kęsów. 

Standardowym rozwiązaniem w ortodoncji jest leczenie zgryzu otwartego aparatem, które pozwala na precyzyjne ustawienie zębów w prawidłowej pozycji. W gabinecie Cheese dbamy o to, aby proces ten był dostosowany do indywidualnych potrzeb pacjenta, niezależnie od stopnia zaawansowania wady.

Co to jest zgryz otwarty?

W terminologii medycznej zgryz otwarty (łac. apertognathia) definiuje się jako wadę, w której zęby obu łuków nie osiągają kontaktu w płaszczyźnie pionowej przy zaciśniętej szczęce. Najważniejszą cechą tej wady jest tzw. szpara niedogryzowa, czyli widoczna wolna przestrzeń między zębami górnego i dolnego łuku. 

Właściwe leczenie ortodontyczne wad zgryzu tego typu jest istotne dla zdrowia, ponieważ w prawidłowym zwarciu zęby stanowią dla siebie stabilną podstawę, chroniącą stawy skroniowo-żuchwowe przed przeciążeniami.

Zmagasz się z częstym bólem głowy? Być może przyczyną jest wada zgryzu. 

Sprawdź nasz artykuł na ten temat: Wady zgryzu a przewlekłe bóle głowy i karku.

Jak wygląda zgryz otwarty?

Wada ta prezentuje się jako wyraźna szczelina między łukami zębowymi, najczęściej zlokalizowana z przodu. Może ona jednak dotyczyć także bocznych partii zębów lub mieć charakter całkowity, gdzie stykają się wyłącznie ostatnie trzonowce. 

Zgryz otwarty może wpływać na rysy twarzy, powodując wydłużenie jej dolnego odcinka, skrócenie górnej wargi oraz trudności z pełnym domknięciem ust.

Jakie są przyczyny zgryzu otwartego?

Przyczyny powstawania tej wady są zróżnicowane. Często dochodzi do nałożenia się kilku czynników. Najczęściej zgryz otwarty powodują:

• Szkodliwe nawyki z dzieciństwa – na przykład długotrwałe ssanie kciuka, smoczka (powyżej 3. roku życia) lub obgryzanie paznokci wywiera mechaniczny nacisk, który blokuje prawidłowe wyrzynanie się zębów.
• Nieprawidłowa pozycja języka – tak zwane tłoczenie języka między zęby podczas połykania lub mówienia stale napiera na łuki, powiększając szparę niedogryzową.
• Oddychanie przez usta – przewlekła niedrożność nosa (np. z powodu przerostu migdałków lub alergii) wymusza oddychanie ustami, co prowadzi do zwężenia szczęki i pionowego otwierania się zgryzu.
• Genetyka – dziedziczny wzorzec wzrostu kości twarzy zwiększa ryzyko wystąpienia tej wady u kolejnych osób w rodzinie.

Zgryz otwarty – leczenie

Zastanawiasz się, jak leczyć zgryz otwarty? Wybór metody zależy przede wszystkim od Twojego wieku, przyczyny powstania wady oraz jej nasilenia, a proces ten może obejmować zarówno terapię mięśniową, jak i stosowanie aparatów, a w najpoważniejszych przypadkach – interwencję chirurgiczną.

Aparat ortodontyczny na zgryz otwarty

Tradycyjne aparaty stałe pozwalają na precyzyjne przemieszczanie zębów we wszystkich kierunkach. W przypadku zgryzu otwartego lekarz może wykorzystać dodatkowe elementy, takie jak wyciągi elastyczne lub miniimplanty ortodontyczne, które umożliwiają intruzję (wciśnięcie) zębów bocznych w głąb kości, ułatwiając tym samym zamknięcie szpary w przednim odcinku.

Nakładki ortodontyczne na zgryz otwarty

W gabinecie Cheese specjalizujemy się w leczeniu metodą Invisalign®, która wykorzystuje przezroczyste, zdejmowane nakładki. Są one gładkie i elastyczne, dzięki czemu leczenie może być dla pacjenta bardziej komfortowe. Nakładki Invisalign® pokrywają powierzchnie żujące zębów bocznych, co sprzyja ich intruzji i ułatwia zbliżenie się zębów przednich. Proces zaczynamy od bezpłatnej konsultacji, podczas której wykonujemy cyfrowy skan 3D oraz zdjęcia RTG, dzięki czemu zobaczysz wizualizację efektów jeszcze przed założeniem pierwszej nakładki.

Czy zgryz otwarty wymaga operacji?

Gdy problemem jest bardzo zaawansowana wada zgryzu, leczenie aparatem może nie przynieść pełnych rezultatów. Przy nieprawidłowej budowie kości szczęki i żuchwy, konieczna może być chirurgia ortognatyczna (czyli operacyjne leczenie wad i deformacji szczęk). Zabieg ten polega na ustawieniu kości w nowej, prawidłowej pozycji, co trwale koryguje funkcje zgryzu i estetykę twarzy.

Zgryz otwarty u dzieci – kiedy reagować?

Każda wada zgryzu u dziecka powinna być skonsultowana jak najwcześniej – absolutnie nie trzeba czekać na wypadnięcie wszystkich zębów mlecznych! Nieprawidłowy zgryz u dziecka często ma podłoże nawykowe, a wczesna eliminacja ssania kciuka czy smoczka daje szansę na samoistną korektę ustawienia zębów. A zatem kiedy leczyć zgryz otwarty u dziecka? Na konsultację ortodontyczną zgłoś się od razu, gdy zauważysz nieprawidłowości.

Zgryz otwarty u dorosłych – czy można leczyć?

Nigdy nie jest za późno na prostowanie zębów u dorosłych i poprawę uśmiechu – leczenie ortodontyczne dorosłych jest dziś standardem, choć ze względu na zakończony wzrost kości może trwać dłużej niż u młodzieży. U dorosłych pacjentów kładziemy szczególny nacisk na fazę stabilizacji, aby utrzymać uzyskane efekty.

W materiale wykorzystano:
Sieja A., Potoczek K., Sarul M., Kawala B. Etiologia zgryzu otwartego. Dental Forum. 2013;XLI(2):73–77.

Nakładki Invisalign® to wyrób medyczny przeznaczony do korygowania wad zgryzu, którego stosowanie wymaga konsultacji z lekarzem ortodontą.